Waarom de herfst zo uitnodigt om samen te zingen

De herfst is misschien wel een van de leukste seizoenen om met kleine kinderen over te zingen. Buiten verandert er bijna iedere dag iets. De blaadjes krijgen andere kleuren, kastanjes vallen uit de bomen, de wind waait harder en ineens liggen de straten vol met bladeren waar je heerlijk doorheen kunt stampen. Voor volwassenen zijn het bekende tekenen van een nieuw seizoen, maar voor jonge kinderen valt er een hele wereld te ontdekken.

Juist daarom leent de herfst zich zo goed voor kinderliedjes. Alles wat kinderen buiten zien en beleven, kun je meenemen in een liedje. En andersom kan een herfstliedje ervoor zorgen dat ze tijdens een wandeling ineens veel bewuster kijken naar wat er om hen heen gebeurt.

Waarom de herfst zo uitnodigt om samen te zingen

De herfst kun je zien, horen én voelen

Een herfstliedje gaat al snel over dingen die heel concreet zijn. Een rood blaadje, een grote paddenstoel, een eikel op de grond of een kastanje in je hand. De wind die door de bomen waait en de regen die tegen het raam tikt, horen er net zo goed bij.

Dat maakt herfstliedjes heel herkenbaar voor peuters en kleuters. Ze hoeven zich geen ingewikkelde voorstelling te maken van wat er wordt gezongen. Ze hebben het misschien diezelfde ochtend nog gezien.

Ook de geluiden van de herfst lenen zich prachtig voor muziek. Blaadjes ritselen, regen tikt en de wind kan zachtjes suizen of juist heel hard waaien. Zelfs het kraken van takjes onder je schoenen heeft een eigen geluid. Je kunt die geluiden verwerken in een liedje of kinderen uitnodigen om ze zelf na te doen.

Wat een kleuren!

In de herfst lijkt de natuur soms wel een schilderij. Groen maakt langzaam plaats voor geel, oranje, rood en bruin. Voor kleine kinderen, die volop bezig zijn met het leren herkennen en benoemen van kleuren, biedt dat ontzettend veel mogelijkheden.

Een liedje over herfstkleuren wordt daardoor vanzelf een klein leermomentje. Welke kleur heeft dit blaadje? Kunnen we een rood blaadje vinden? En waar zien we geel?

Het leuke is dat je daarvoor niet aan tafel hoeft te gaan zitten om kleuren te oefenen. Je zingt erover, gaat naar buiten en ontdekt ze samen.

Herfstliedjes vragen om beweging

De herfst staat ook bol van de beweging. Blaadjes dwarrelen, bomen zwaaien, de wind blaast en de regen valt naar beneden. Kinderen kunnen dat allemaal uitbeelden.

Laat ze als blaadjes door de kamer dwarrelen, met hun armen heen en weer bewegen als takken in de wind of met hun vingers regendruppeltjes nadoen. Bij een liedje over plassen kun je natuurlijk springen en bij een flinke herfststorm mag er stevig worden gewaaid.

Vooral voor peuters en kleuters is die combinatie van zingen en bewegen heerlijk. Ze hoeven niet stil te zitten en alleen maar naar een liedje te luisteren. Ze kunnen het liedje met hun hele lichaam beleven.

Er valt zoveel te verzamelen

Wie met kleine kinderen een herfstwandeling maakt, weet dat je zelden met lege handen thuiskomt. Er moeten blaadjes mee, natuurlijk. En kastanjes. Eikeltjes. Takjes. Misschien worden er ook nog beukennootjes gevonden.

Al die kleine herfstschaatten geven weer inspiratie voor nieuwe liedjes en spelletjes. Je kunt tijdens het wandelen een liedje zingen over wat jullie zoeken en thuis alles nog eens bekijken terwijl je hetzelfde liedje opnieuw zingt.

Zo ontstaat er een mooie verbinding tussen muziek en de echte wereld. Een kastanje is niet alleen een woord uit een liedje. Het is dat mooie gladde bruine ding dat een kind zelf in het bos heeft gevonden en trots mee naar huis heeft genomen.

Paddenstoelen maken de herfst een beetje sprookjesachtig

En dan zijn er natuurlijk nog de paddenstoelen. Voor kinderen hebben die bijna iets magisch. Ze verschijnen ineens tussen de bladeren, hebben de vreemdste vormen en kleuren en lijken zo uit een prentenboek te komen.

Geen wonder dat paddenstoelen al heel lang een geliefd onderwerp zijn voor kinderliedjes. Voeg er een kaboutertje, een bos of wat vallende blaadjes aan toe en je hebt bijna vanzelf een klein herfstverhaal.

Dat is nog een reden waarom de herfst zoveel inspiratie geeft. Het seizoen bevindt zich ergens tussen de werkelijkheid en de fantasiewereld van een kind. Een bos vol gekleurde bladeren kan zomaar veranderen in een plek waar kabouters wonen en dieren zich voorbereiden op de winter.

Ook dieren horen bij de herfst

Want wat doen de dieren eigenlijk als het kouder wordt? Eekhoorntjes verzamelen eten, egels zoeken een veilige plek en vogels vertrekken of scharrelen juist tussen de gevallen bladeren naar iets lekkers.

Ook daar kun je over zingen. Voor kinderen is een liedje een speelse manier om iets over de natuur te ontdekken. Waarom verzamelt een eekhoorn nootjes? Waar blijft een egel in de winter? En waarom zien we ineens zoveel vogels bij elkaar?

Een eenvoudig liedje kan het begin zijn van een heel gesprek.

Van een herfstwandeling naar een eigen liedje

Misschien is het leukste aan de herfst wel dat je helemaal geen bestaand liedje nodig hebt om samen muziek te maken. Tijdens een wandeling kun je ter plekke kleine zinnetjes verzinnen over wat jullie tegenkomen.

Daar ligt een blaadje, rood en klein…

En wat rijmt er eigenlijk op klein?

Kinderen mogen gerust zelf iets bedenken, ook wanneer het rijm niet helemaal klopt. Juist het samen verzinnen, herhalen en veranderen maakt muziek leuk. Misschien ontstaat er uiteindelijk wel jullie eigen herfstliedje.

Een mandje met gevonden herfstspulletjes kan thuis opnieuw inspiratie geven. Pak om de beurt iets uit het mandje en zing of verzin er een regel over. Zo wordt een simpele kastanje ineens onderdeel van een muzikaal spel.

De herfst verandert iedere dag een beetje

Misschien maakt juist dat de herfst zo bijzonder om over te zingen. Het seizoen blijft niet hetzelfde. Eerst zie je een paar gele blaadjes, even later kleuren hele bomen rood en oranje en uiteindelijk liggen de takken bijna kaal tegen de lucht.

Kinderen kunnen die veranderingen van dichtbij volgen.

Door er samen over te zingen, geef je woorden en muziek aan wat ze buiten ontdekken. Je hoeft daar geen muziekles van te maken. Een eenvoudig liedje, een paar bewegingen en samen plezier maken zijn genoeg.

Dus trek op een mooie herfstdag de jas aan, ga samen naar buiten en kijk eens goed om je heen. Naar de kleuren, de paddenstoelen, de kastanjes en de dansende blaadjes. Grote kans dat de herfst zelf de leukste ideeën voor een nieuw kinderliedje aandraagt.